Nhận biết sâu đục thân hại ngô và biện pháp phòng trừ

Triệu chứng gây hại của sâu đục thân ngô (Ostrinia furnacalis) thay đổi theo tuổi sâu và giai đoạn sinh trưởng của cây ngô. Trên lá non: Sâu non tuổi 1-3 thường ăn nõn lá, tạo ra các lỗ thủng thẳng hàng ngang trên lá. Lá non có thể bị vàng, nhăn nheo hoặc xoăn lại. Trên thân cây: Khi sâu lớn hơn, chúng đục vào thân cây, tạo thành các đường hầm. Dấu hiệu này thường kèm theo phân sâu thải ra từ lỗ đục. Cây bị đục thân sẽ yếu, còi cọc và dễ gãy đổ khi có gió to. Trên cờ và bắp: Sâu có thể đục vào cuống cờ, phá hoại nhị hoa, làm cản trở quá trình thụ phấn. Chúng cũng đục vào cuống bắp, phá hoại lõi và hạt ngô non, gây ra hiện tượng hạt lép hoặc thối bắp nếu gặp mưa.

Để phòng trừ hiệu quả, bà con cần thực hiện đồng bộ bằng nhiều biện pháp:

Biện pháp canh tác: Thực hiện luân canh ngô với cây trồng khác để cắt đứt nguồn thức ăn liên tục của sâu, góp phần phá vỡ vòng đời và làm giảm mật độ sâu trên đồng ruộng. Sau mỗi vụ thu hoạch, cần thu gom, tiêu hủy hoặc tận dụng thân, gốc, lá ngô làm thức ăn gia súc, chất đốt nhằm loại bỏ sâu non, nhộng còn tồn tại trong tàn dư cây trồng, hạn chế nguồn sâu cho vụ sau. Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra ruộng ngô, nhất là mặt dưới lá bánh tẻ để phát hiện, ngắt bỏ và tiêu hủy kịp thời ổ trứng sâu. Nên gieo trồng đúng thời vụ, tránh thời điểm sâu phát sinh gây hại mạnh; ưu tiên sử dụng giống ngô có khả năng chống chịu sâu đục thân ở những vùng thường xuyên bị hại nặng. Đồng thời, bón phân cân đối, không bón thừa đạm để cây sinh trưởng khỏe, giảm nguy cơ sâu phát sinh gây hại.

Biện pháp sinh học: Bảo vệ và tăng cường hoạt động của các loài thiên địch tự nhiên nhằm hạn chế mật độ sâu đục thân ngô như ong ký sinh, nhất là ong mắt đỏ Trichogramma spp., để ký sinh trứng sâu, góp phần giảm tỷ lệ sâu non nở ra gây hại. Đồng thời, Sử dụng bả chua ngọt hoặc bẫy đèn để thu hút và tiêu diệt bướm trưởng thành; kết hợp sử dụng các chế phẩm sinh học như Bacillus thuringiensis (Bt), nấm ký sinh Metarhizium, Beauveria để phòng trừ sâu non.

Biện pháp hóa học: Khi mật độ sâu đục thân cao vượt ngưỡng kinh tế (≥ 20% cây, bắp), sử dụng thuốc hóa học là biện pháp cần thiết nhằm kiểm soát sâu nhanh chóng. Bà con có thể sử dụng thuốc có các hoạt chất như Emamectin benzoate, Chlorantraniliprole, Imidacloprid, Bifenthrin. Khi phun, cần tập trung vào nõn, bẹ lá, cuống cờ và khu vực bắp non là nơi sâu thường xâm nhập; đồng thời luân phiên hoạt chất giữa các lần phun để hạn chế kháng thuốc. Việc sử dụng thuốc phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, bảo đảm an toàn cho người sản xuất, cây trồng và môi trường.