Một số biện pháp chăm sóc lúa sau gieo cấy vụ Xuân

1. Quản lý nước hợp lý ngay sau gieo cấy: Khâu điều tiết nước rất quan trọng, có thể quyết định đến hiệu lực phân bón và phòng trừ sâu bệnh sau này. Đối với lúa cấy, cần áp dụng biện pháp lấy nước làm áo; sau cấy duy trì mực nước nông trên mặt ruộng, thường từ 3-5 cm, nhằm giữ ấm cho cây lúa, ổn định nhiệt độ đất, giúp cây nhanh bén rễ, hồi xanh và sinh trưởng, phát triển tốt trong giai đoạn đầu. Đối với lúa gieo thẳng, sau gieo cần giữ ẩm mặt ruộng, không để khô hạn hoặc ngập úng; rãnh luống đảm bảo có nước nhằm tạo điều kiện cho hạt nảy mầm, cây con nhanh bám rễ, rễ ăn sâu, sinh trưởng khỏe. Khi lúa ra lá thật và đứng cây, tiến hành điều tiết nước hợp lý, duy trì mực nước nông để thúc đẩy phát triển bộ rễ và hạn chế cỏ dại.

Duy trì mực nước trên mặt ruộng từ 3-5 cm

2. Dặm tỉa kịp thời: Nông dân cần tiến hành dặm tỉa lúa sớm và hoàn thành trước khi cây lúa bước vào giai đoạn đẻ nhánh nhằm đảm bảo mật độ phù hợp. Đối với lúa cấy, sử dụng mạ cùng giống, cùng trà lúa để dặm; đối với lúa gieo thẳng, tỉa bớt cây tại những nơi gieo quá dày và dặm bổ sung tại các vị trí khuyết để ruộng lúa sinh trưởng đồng đều. Việc dặm tỉa cần thực hiện khi ruộng đủ ẩm, lựa chọn cây khỏe, tránh dặm tỉa quá muộn làm ảnh hưởng đến sinh trưởng và khả năng đẻ nhánh của cây lúa.

Tỉa dặm lúa sau gieo, cấy

3. Bón phân cân đối, đúng thời điểm: Bón phân hợp lý, cân đối là biện pháp quan trọng giúp lúa sinh trưởng khỏe, đẻ nhánh tập trung. Tùy theo chân đất, phương thức canh tác (lúa cấy hoặc lúa gieo), bà con cần bón phân đúng thời điểm và đúng liều lượng.

Lượng bón cho 1 ha như sau:

+ Đối với lúa lai: Phân đạm 200-250kg, phân lân 450-500kg, phân Kali 150-200kg.

+ Đối với lúa thuần: Phân đạm 170-200kg, phân lân 400-450kg, phân Kali 100-200kg

Bón thúc lần 1 (thúc đẻ nhánh): Sau khi lúa bén rễ hồi xanh (khoảng 07-10 ngày sau cấy hoặc khi lúa gieo thẳng ra 2-3 lá thật), tiến hành bón thúc lần 1 để giúp lúa đẻ nhánh khỏe, tập trung: bón 50-60% lượng đạm và 20% lượng kali.

Bón thúc lần 1 cho lúa sau gieo sạ

Bón thúc lần 2 (đón đòng): Khi lúa đứng cái, chuẩn bị làm đòng, tiến hành bón thúc lần 2: bón 50% kali và phân đạm còn lại, nhằm giúp lúa làm đòng to, tăng số hạt chắc và nâng cao năng suất;

Trong quá trình bón phân, cần căn cứ vào giống lúa, chân đất và điều kiện sinh trưởng thực tế để điều chỉnh lượng phân cho phù hợp; tránh bón thừa đạm gây đổ ngã và phát sinh sâu bệnh.

4. Làm cỏ, sục bùn

Sau khi lúa hồi xanh và bắt đầu đẻ nhánh, tiến hành làm cỏ, sục bùn từ 1-2 lần. Biện pháp này giúp phá váng mặt ruộng, tăng cường oxy cho đất, kích thích bộ rễ phát triển, hạn chế cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón.

5. Phòng trừ sâu bệnh hại

Theo dự báo tình hình dịch hại trên cây trồng vụ Đông Xuân 2025-2026 của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, một số đối tượng dịch hại chủ yếu có khả năng phát sinh, gây hại gồm: tập đoàn rầy (rầy lưng trắng, rầy nâu, rầy nâu nhỏ), sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân hai chấm, bọ xít, chuột hại; các bệnh như đạo ôn, bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, khô vằn.  Ngoài ra cần chú ý một số đối tượng sâu, bệnh khác như: Ruồi đục nõn, châu chấu tre, sâu keo, bọ trĩ, sâu cắn gié, nhện gié, bệnh lùn sọc đen, bệnh đen lép hạt gây hại cục bộ theo từng vùng; bệnh nghẹt rễ, vàng lá sinh lý, bệnh tiêm lửa, đốm nâu những chân ruộng đầu tư chăm sóc kém.

Vì vậy, để hạn chế thiệt hại do các đối tượng sâu, bệnh gây ra trong vụ Xuân, đề nghị bà con nông dân thường xuyên thăm đồng, theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch hại, áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và thực hiện phòng trừ kịp thời theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.