Kỹ thuật chăm sóc, bón phân cây mắc ca sau thu hoạch

Để cây mắc ca sinh trưởng ổn định, phục hồi tốt và chuẩn bị cho vụ sản xuất tiếp theo, bà con cần thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật sau:

1. Tỉa cành cây mắc ca

Để ổn định về mặt sinh lý của cây, sau khi thu hoạch xong cần để cho cây có thời gian nghỉ (không tác động bất cứ biện pháp kỹ thuật nào) khoảng 10 -15 ngày, sau đó tiến hành các biện pháp kỹ thuật cắt bỏ chồi non mọc thẳng (chồi vượt); tỉa các cành yếu đã mang quả mà khả năng không cho quả ở vụ tới; cắt các cành già cỗi, yếu; cành khô; cành đan xen lẫn nhau; cành mọc hướng vào phía trong thân; cành mọc ở vị trí không mong muốn để đảm bảo cho ánh sáng có thể xuyên qua tán cây.

Đối với các cây có bộ tán rộng xum xuê nên cắt xén cành để thu gọn lại bộ tán.

Cây mắc ca có độ cao > 4m cần định lại độ cao chung cho toàn vườn từ 3 - 4m là phù hợp.

Một số lưu ý khi tỉa cành:

Khi tỉa cành, cần sử dụng dao, kéo hoặc cưa sắc, đã được vệ sinh và khử trùng, nhằm tạo vết cắt gọn, hạn chế làm dập mô, rách vỏ cây và giảm nguy cơ lây lan mầm bệnh.

Sau khi tỉa, cần thu gom toàn bộ cành, lá ra khỏi vườn, đặc biệt là các bộ phận bị sâu bệnh, sau đó xử lý đúng quy định. Không để cành, lá bị sâu bệnh tồn lưu dưới gốc vì có thể trở thành nguồn lây lan cho vụ tiếp theo.

2. Kiểm tra và quản lý sâu bệnh hại

Sau thu hoạch, cần tiến hành kiểm tra toàn bộ vườn cây, tập trung rà soát các đối tượng gây hại phổ biến như bệnh xì mủ, nấm địa y trên thân, cành; sâu đục thân và mối gây hại vùng gốc.

Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời các đối tượng sâu bệnh có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cây trồng, hạn chế sự lây lan và giảm thiểu thiệt hại. Cần kết hợp đồng bộ các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, bảo đảm hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tế của vườn cây.

3. Làm cỏ và bón phân phục hồi sau thu hoạch

Sau khi thu hoạch, cần làm sạch cỏ xung quanh gốc, kết hợp phá váng bề mặt đất nhằm tăng khả năng thông thoáng và tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ hấp thu dinh dưỡng.

Trước khi bón phân, tiến hành đào rãnh theo hình chiếu của tán cây, với độ sâu khoảng 10–15 cm và chiều rộng phù hợp. Vị trí, độ sâu và kích thước rãnh cần được điều chỉnh theo độ tuổi, sức sinh trưởng và đường kính tán của từng cây. Không đào rãnh quá gần hoặc quá xa gốc vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ và làm giảm hiệu quả sử dụng phân bón.

Trong quá trình làm rãnh, cần hạn chế tối đa việc gây tổn thương cơ giới đối với hệ rễ.

Bón phân chia thành 2 đợt:

Đợt 1: Với mục đích phục hồi cây và nuôi các cành mẹ, bà con chỉ bón NPK 16-16-16 + TE với định lượng từ 0,3 đến 1,2kg tùy theo độ tuổi của cây mắc ca. Có thể bón ngay sau vụ thu hoạch quả.

Đợt 2: Đến tháng 11-12 trước khi cây phân hóa mầm hoa khoảng 15-20 ngày, sử dụng phân hữu cơ ủ hoai mục, phân NPK 16-16-16 + TE (150-700g tùy độ tuổi cây), super lân và thêm vôi bột nếu cần thiết.

Bổ sung phân hữu cơ hàng năm cho mắc ca

Bón vôi với lượng 1 - 1,5 kg/cây rãi đều từ trong ra đến tán. Lượng phân hữu cơ (phân chuồng hoai mục) từ 20 - 30 kg hoặc phân hữu cơ chế biến công nghiệp từ 5 – 10 kg/cây.

Kỹ thuật bón: Đào rãnh theo tán cây sâu 10 - 15 cm rộng 15-20 cm bỏ phân xuống và lấp đất lại. Phân vô cơ bón rãi theo tán, kết hợp xăm xới đất để trộn phân với đất nhằm hạn chế quá trình mất phân. Không bón đón mưa. Chỉ bón phân khi đất đủ ẩm.

Lưu ý khi bón phân: Hỗn hợp phân hữu cơ, vô cơ, vôi bột cần được trộn đều với đất trước khi bón, đảm bảo phân bón được trộn và rải đều trên vùng rễ hữu hiệu của cây (tăng hiệu quả phân bón). Khi sử dụng vôi bột, nên bón cách xa lân super (không bón đồng thời).

Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp tỉa cành, kiểm tra sâu bệnh, làm cỏ và bón phân sau thu hoạch sẽ giúp cây mắc ca phục hồi tốt, duy trì bộ tán thông thoáng, phát triển cành mẹ khỏe và tích lũy đầy đủ dinh dưỡng. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa, nâng cao khả năng ra hoa, đậu quả và góp phần ổn định năng suất, chất lượng mắc ca trong các vụ tiếp theo.