PHÁT TRIỂN LÂM SẢN NGOÀI GỖ DƯỚI TÁN RỪNG - HƯỚNG ĐI TỪ RỪNG ĐẾN SINH KẾ BỀN VỮNG

Hội thảo có sự tham dự đông đủ của đại diện lãnh đạo, chuyên viên các Sở Công thương, Sở Khoa học và Công nghệ; các Chi cục Kiểm lâm, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; cùng đại diện chính quyền một số xã, cộng đồng thôn bản và các doanh nghiệp, hợp tác xã tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.

Sở hữu tiềm năng tự nhiên vô cùng phong phú, Lai Châu hiện có gần 489 nghìn ha đất có rừng với tỷ lệ che phủ đạt gần 54%. Đây được đánh giá là lợi thế chiến lược hàng đầu để địa phương phát triển nền lâm nghiệp theo hướng bền vững, đa mục tiêu và đa giá trị. Trong đó, việc đẩy mạnh phát triển LSNG dưới tán rừng được kỳ vọng không chỉ tối ưu hóa giá trị kinh tế mà còn mở ra cơ hội giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.

Đánh giá thực trạng tại hội thảo, các đại biểu nhận định dư địa phát triển LSNG trên địa bàn tỉnh hiện còn rất lớn. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất thực tế vẫn mang tính nhỏ lẻ, phân tán; khâu liên kết chuỗi từ sản xuất, thu mua, chế biến đến tiêu thụ chưa hoàn chỉnh; một số sản phẩm chủ yếu vẫn ở dạng thô hoặc sơ chế đơn giản. Mặc dù vậy, một số mô hình đã bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt và khả năng gia tăng thu nhập cho người dân.

Mấu chốt của chiến lược phát triển LSNG không phải là chạy theo số lượng hay mở rộng diện tích bằng mọi giá, mà là lựa chọn đúng loài, đúng nơi, đúng quy mô và đúng phương thức tổ chức sản xuất. Nhìn nhận từ thực tiễn, một mô hình mang lại giá trị kinh tế cao chưa chắc đã phù hợp để nhân rộng nếu đòi hỏi suất đầu tư lớn, quy trình kỹ thuật quá phức tạp hoặc thị trường đầu ra thiếu ổn định. Trái lại, những mô hình phù hợp với điều kiện sinh thái bản địa, vừa sức với năng lực sản xuất của hộ gia đình, bảo đảm thị trường tiêu thụ và hình thành được liên kết chuỗi sẽ tạo ra giá trị bền vững hơn.

Hội thảo đã tập trung tham vấn về lựa chọn mô hình LSNG phù hợp; giải pháp về giống, khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và liên kết giữa người trồng – chủ rừng – doanh nghiệp – hợp tác xã. Đặc biệt, mọi hướng phát triển đều phải đặt trong yêu cầu xuyên suốt: phát triển LSNG phải gắn chặt với bảo vệ, duy trì và nâng cao chất lượng rừng.

Phát triển lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng không đơn thuần là câu chuyện về một loại cây trồng hay một sản phẩm hàng hóa, mà là phương thức khai thác hợp lý hệ sinh thái rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân và hình thành chuỗi giá trị lâm nghiệp hiện đại.

Sự kiện là mốc đột phá để Lai Châu từng bước chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “giữ rừng” thuần túy sang “giữ rừng để tạo sinh kế, tạo giá trị và phát triển bền vững từ rừng”.