Phòng trị bệnh loang dầu trên cây chanh leo trong mùa mưa

         Hiện nay, cây chanh leo trên địa bàn tỉnh Lai Châu đang bước vào giai đoạn ra hoa, đậu quả và nuôi quả cũng là thời kỳ quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, cùng với điều kiện thời tiết mùa mưa có độ ẩm cao, mưa nhiều và sương mù xuất hiện thường xuyên, đây cũng là thời điểm bệnh loang dầu và nhiều đối tượng sâu bệnh khác phát sinh, gây hại mạnh nếu không được phát hiện và phòng trừ kịp thời.

1. Nguyên nhân

Bệnh loang dầu (hay còn gọi là bệnh đốm dầu, bệnh bã trầu) là tình trạng chanh dây bị nấm Phytophthora Nicotianae và bội nhiễm tiếp với vi khuẩn Pseudomonas Syringae gây ra. Bệnh phát triển rất mạnh trong điều kiện mưa dầm, độ ẩm cao, để lại các vết sũng nước màu xanh đen như vết dầu loang trên lá, thân và trái.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh loang dầu trên chanh leo

Dấu hiệu nhận biết bệnh loang dầu trên cây chanh leo (Nguồn: Internet)

- Trên lá: Bệnh đốm dầu chanh dây tạo nên những vết thương từ màu ô liu tới màu nâu, thường bao quanh bởi quầng sáng màu vàng nhạt, bệnh nặng dẫn đến rụng lá. Trên thân cành non, dấu hiệu đầu tiên của sự xâm nhiễm là những vết lõm màu xanh đen, mọng nước. Sau sẽ phát triển thành màu nâu sáng, có viền rõ ràng với phần không bị bệnh.

- Trên thân dây chanh leo: Trên thân dây còn non, dấu hiệu đầu tiên của sự xâm nhiễm là những vết lõm màu xanh đen, mọng nước. Sau sẽ phát triển thành màu nâu sáng, có viền rõ ràng với phần không bị bệnh. Trên thân gỗ già, triệu chứng ban đầu là những đốm nhỏ hình tròn có màu xanh đen, hơi lõm xuống, sau đó lan rộng ra và có màu nâu tối. Những vết bệnh này bao quanh chồi non và có thể gây chết cây nếu bị bệnh nặng (không có biện pháp trị bệnh kịp thời).

- Trên quả: Những dấu hiệu đầu tiên của sự nhiễm bệnh trên quả là quả nhỏ, mất màu xanh bóng tự nhiên. Cụ thể:

+ Bệnh xuất hiện các vết loang từ phía dưới quả, sau đó loang nhanh lên phần cuống quả.

+ Lúc mới nhiễm bệnh, quả thường có màu xanh tối sũng nước; vài ngày sau bệnh phát triển, vỏ quả chuyển sang màu nâu nhạt, nhìn tổng thể như bị luộc chín.

+ Khi bệnh phát triển mạnh, quả bị thối, đôi khi lõm vào trong; bệnh nặng khiến cho quả rụng hàng loạt.

3. Nguồn lây nhiễm bệnh và tác hại

Bệnh phát sinh và lây lan, gây thiệt hại nặng cho nhà nông trong điều kiện độ ẩm cao, nhất là trong mùa mưa khi thời tiết nắng mưa xen kẽ, đặc biệt lan mạnh hơn trong các vườn không thông thoáng, bón nhiều đạm, phân bón lá.

Bệnh phá hủy toàn bộ lá, làm suy giảm quang hợp, gây ra thối lá, thối quả và tốc độ lây lan rất nhanh làm phá hủy vườn cây, suy giảm năng suất thu quả.

4. Cách phòng bệnh và trị dứt điểm bệnh loang dầu trên cây chanh leo

Cách phòng bệnh cây chanh leo bị bệnh loang dầu

- Chọn cây giống chanh dây sạch bệnh của các công ty lớn có uy tín trên thị trường.

- Đất trồng bà con cần xử lý kỹ bằng cách thu dọn sạch tàn dư cây trồng vụ trước, bón vôi bột, cày sâu, phơi ải đất từ 20-25 ngày để tiêu diệt mầm bệnh. Trước khi trồng 2-4 ngày, tưới hố trồng bằng chế phẩm nano bạc hoặc các chế phẩm sát khuẩn phù hợp nhằm hạn chế nguồn vi khuẩn gây bệnh trong đất.

- Tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục có bổ sung nấm đối kháng Tricoderma.

- Duy trì độ PH trong vườn quanh mức 5.5 – 7.

- Cần vệ sinh vườn thường xuyên, loại bỏ lá bệnh và những cành kém hiệu quả để vườn cây thông thoáng.

- Kiểm tra vườn, nếu phát hiện những lá bệnh, tiến hành thu gom, tiêu hủy.

- Bón phân cân đối NPK, nếu ở giai đoạn kiến thiết cơ bản (1 - 4 tháng sau trồng là phân tổng hợp NPK như 16-16-8, 25-7-7,…), giai đoạn kinh doanh (sau trồng 4 tháng) là phân tổng hợp 3 số (20:20:20; 15:15:15) bổ sung thêm phân Kali và các phân vi lượng, hạn chế bón đạm và phân bón lá trong mùa mưa.

- Giữ thảm cỏ giữa các hàng chanh leo để tránh bốc hơi ẩm từ đất mang theo bào tử nấm và vi khuẩn lây nhiễm bệnh lên cây. Làm rãnh thoát nước để vườn không bị đọng nước.

Cách trị dứt điểm bệnh loang dầu trên cây chanh leo

- Trị bệnh sinh học: Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn và nấm đối kháng với nấm bệnh như Trichoderma spp, Bacillus subtilis, Pseudomonas fluorescens. Các chế phẩm sinh học có thể kết hợp với các đợt bón phân, hoặc rắc chế phẩm ( trong vùng rễ) rồi phủ lớp đất lên hoặc hòa chế phẩm phun tưới cho cây. Thời kỳ trước và sau mùa mưa nên sử dụng nấm đối kháng Trichoderma nồng độ 0,5% tưới vào gốc từ 3-4 lần/vụ, mỗi lần cách nhau 10-15 ngày.

- Trị bệnh hóa học: Khi phát hiện bệnh mới chớm, bà con phun luân phiên thuốc có các hoạt chất như Metalaxyl, Amisulbrom, Fluopicolide, Mandipropamid, Dimethomorph  theo nồng độ, liều lượng, thời gian cách ly được ghi trên bao bì của các loại thuốc thương phẩm.

Trường hợp vết bệnh nặng, bà con  cần tiến hành phun thuốc 2 lần, cách nhau mỗi lần phun là 4-6 ngày và quan sát vết bệnh thường xuyên. Nếu vết bệnh khô lại, không loang nhanh như lúc đầu nữa, tức là bệnh đã dừng phát triển, ngừng phun thuốc.

*Lưu ý:

Khi phun thuốc bà con nhớ áp dụng quy tắc 4 đúng: đúng thuốc - đúng nồng độ - đúng liều lượng - cách ly đúng thời gian.

Cùng 1 hoạt chất nhưng có rất nhiều loại thuốc thương phẩm khác nhau, bà con nên tìm hiểu để lựa chọn nhà cung cấp uy tín, chất lượng, giá thành hợp lý.

Nên tiến hành phun khi bệnh chớm xuất hiện, phun khi sáng sớm hoặc chiều mát trong thời tiết không có gió, sương mù và mưa. Không phun thuốc gốc đồng lúc cây đang ra hoa rộ hoặc trời nắng nóng để tránh rụng hoa, cháy lá. Phun liều lượng thuốc theo hướng dẫn sử dụng.