Nhận biết sâu ăn lá hại cây dong riềng và biện pháp phòng trừ

Trong đó, hai đối tượng gây hại chính thường gặp là sâu cuốn lá (sâu bướm nhảy) và sâu khoang, sâu xám. Sâu cuốn lá là ấu trùng của một loài bướm nhỏ, sau khi nở thường nhả tơ cuốn lá dong riềng lại thành tổ để sinh sống và gây hại bên trong. Sâu ăn phần thịt lá, để lại các đường rách dài, lá bị quăn queo, khô cháy và giảm khả năng quang hợp. Khi mật độ cao, nhiều lá bị cuốn lại khiến cây sinh trưởng chậm, còi cọc.

Đối với sâu khoang và sâu xám, sâu thường hoạt động mạnh vào ban đêm, cắn phá lá non, lá bánh tẻ, tạo thành các lỗ thủng lớn hoặc ăn khuyết mép lá. Ban ngày sâu thường ẩn nấp dưới gốc cây, trong bẹ lá hoặc dưới đất nên khó phát hiện. Những ruộng bón thừa đạm, cây xanh tốt rậm rạp hoặc nhiều cỏ dại thường là điều kiện thuận lợi để sâu phát sinh và gây hại mạnh.

Để hạn chế thiệt hại do sâu ăn lá gây ra, bà con cần chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng trừ ngay từ đầu vụ như:

Biện pháp canh tác: vệ sinh đồng ruộng, phát quang cỏ dại quanh bờ và trong ruộng nhằm loại bỏ nơi cư trú của sâu non và nhộng. Thường xuyên cắt bỏ lá già, lá bị sâu cuốn hoặc lá bị hại nặng đem tiêu hủy để hạn chế sâu lây lan sang diện tích khác. Đồng thời, cần bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali, tránh bón quá nhiều đạm khiến cây mềm yếu, dễ thu hút sâu gây hại.

Biện pháp thủ công: bà con nên tăng cường kiểm tra đồng ruộng định kỳ 2-3 ngày/lần, nhất là trong thời kỳ cây từ 5-10 lá để phát hiện sớm ổ trứng và sâu non. Với diện tích nhỏ hoặc mật độ sâu thấp, có thể áp dụng biện pháp bắt sâu bằng tay, ngắt và tiêu hủy các lá bị cuốn nhằm giảm mật độ sâu trong ruộng.

Biện pháp sinh học: Khuyến khích bảo vệ các loài thiên địch như nhện, ong ký sinh, bọ rùa… nhằm hạn chế sâu hại tự nhiên. Có thể sử dụng các chế phẩm sinh học như Bacillus thuringiensis (BT), nấm xanh, nấm trắng hoặc thuốc sinh học nguồn gốc thảo mộc để phòng trừ sâu ăn lá. Đồng thời kết hợp sử dụng bẫy đèn, bẫy pheromone và vệ sinh đồng ruộng để giảm mật độ sâu phát sinh gây hại

Biện pháp hóa học: Khi sâu xuất hiện với mật độ vượt ngưỡng kinh tế cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Một số loại thuốc có hoạt chất có thể sử dụng như Cartap, Dimethoate, Cypermethrin, Phosalone, Deltamethrin, Diafenthiuron, Lambda-cyhalothrin, Dimephenthoate, Rotenone… Nên phun thuốc vào buổi chiều mát hoặc sáng sớm để đạt hiệu quả cao, đồng thời phun kỹ vào các lá bị cuốn và nơi sâu ẩn nấp. Không phun thuốc khi trời mưa hoặc sáng sớm có nhiều sương vì sẽ làm giảm hiệu quả bám dính và tác dụng của thuốc. Trong quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bà con cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc “4 đúng”, đảm bảo an toàn cho người sản xuất, môi trường và chất lượng nông sản.

Bà con cần thường xuyên theo dõi diễn biến sâu hại trên đồng ruộng, phát hiện sớm và xử lý kịp thời ngay từ khi sâu mới xuất hiện để hạn chế lây lan, bảo vệ bộ lá, giúp cây dong riềng sinh trưởng khỏe, phát triển củ tốt và nâng cao năng suất cuối vụ.