CHỦ ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG TRÊN ĐÀN GIA SÚC

Việc phát hiện vi rút LMLM type O cho thấy nguy cơ mầm bệnh lưu hành trên đàn gia súc và tiềm ẩn nguy cơ lây lan nếu không thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống. Trước tình hình đó, người chăn nuôi cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ đàn gia súc, hạn chế nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh.

Đặc điểm, đường lây truyền và dấu hiệu nhận biết bệnh Lở mồm long móng

Các loài động vật móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu, hươu, nai... đều có thể mắc bệnh LMLM. Vi rút có trong nước bọt, dịch mụn nước, sữa, tinh dịch, các chất bài xuất, bài tiết của con vật mắc bệnh.

Bệnh lây trực tiếp do tiếp xúc giữa động vật mẫn cảm và động vật mắc bệnh khi nhốt chung hoặc chăn thả chung trên đồng cỏ. Bệnh cũng có thể lây gián tiếp qua thức ăn, nước uống, máng ăn, máng uống, nền chuồng, dụng cụ chăn nuôi, tay chân, quần áo người chăn nuôi bị nhiễm vi rút.

Động vật mắc bệnh có triệu chứng sốt cao trên 40°C, kém ăn hoặc bỏ ăn, chảy nhiều nước bọt, chân đau, mụn nước xuất hiện ở lợi, lưỡi, vành mũi, vành móng, kẽ móng và đầu vú. Khi mụn nước vỡ ra làm lở loét mồm và dễ làm long móng, nhất là ở lợn. Sau khi phát bệnh 10 - 15 ngày, con vật có thể khỏi về triệu chứng lâm sàng nhưng mầm bệnh vẫn tồn tại trong con vật (03 - 04 tuần đối với lợn, 02 - 03 năm đối với trâu bò, 09 tháng đối với cừu, 04 tháng đối với dê) và được bài thải ra môi trường làm phát sinh và lây lan dịch bệnh.

Biện pháp phòng bệnh Lở mồm long móng

Thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học: Chuồng trại phải đảm bảo luôn khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát; có hố chứa phân, nước thải; định kỳ vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại và khu vực xung quanh 1-2 lần/tuần; bố trí hố khử trùng, rào chắn và kiểm soát chặt chẽ người, phương tiện ra vào khu chăn nuôi.

Nhập con giống có nguồn gốc rõ ràng, kèm giấy kiểm dịch, nuôi cách ly ít nhất 21 ngày trước khi nhập đàn.

Thức ăn, nước uống đảm bảo vệ sinh; bổ sung vitamin, khoáng chất, chế phẩm sinh học để tăng sức đề kháng cho vật nuôi. Hạn chế sử dụng thức ăn thừa, nếu có phải xử lý nhiệt để diệt mầm bệnh.

Tiêm phòng vắc xin LMLM đầy đủ, đúng lịch định kỳ 2 lần/năm.

Quản lý chặt chẽ việc vận chuyển, buôn bán, giết mổ động vật; không đưa gia súc không rõ nguồn gốc vào địa bàn.

Biện pháp chống bệnh Lở mồm long móng

Cách ly ngay gia súc nghi mắc bệnh, khoanh vùng ổ dịch và báo cáo cơ quan thú y.

Tổ chức tiêm phòng bao vây cho đàn gia súc khỏe mạnh trong vùng dịch và vùng uy hiếp.

Tiêu hủy gia súc mắc bệnh, chết theo đúng quy định.

Vệ sinh, tiêu độc khử trùng toàn bộ chuồng trại, dụng cụ, phương tiện và môi trường chăn nuôi tại khu vực có dịch.

Tạm dừng vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc trong vùng dịch để tránh lây lan.

Xử lý gia súc mắc bệnh Lở mồm long móng

Việc xử lý gia súc mắc bệnh thực hiện theo hướng dẫn tại Phụ lục 10 ban hành kèm theo Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31/5/2016 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 24/2019/TT-BNNPTNT, Thông tư số 09/2021/TT-BNNPTNT và Thông tư số 09/2025/TT-BNNMT.

- Đối với trâu, bò, dê, cừu, hươu, nai: Tiêu hủy bắt buộc gia súc chết, gia súc mắc bệnh trong ổ dịch đầu tiên khi mới xuất hiện tại thôn, ấp, bản hoặc gia súc mắc bệnh với típ vi rút LMLM mới hoặc típ vi rút không xuất hiện trên địa bàn trong thời gian 10 năm trở lại đây; đối với gia súc không thuộc diện nêu trên thì khuyến khích tiêu hủy; trường hợp không tiêu hủy thì được giết mổ tiêu thụ tại chỗ hoặc đánh dấu và nuôi giữ tại địa phương theo hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y địa phương trên cơ sở thời gian mang trùng của từng loài (02 năm đối với trâu bò, 09 tháng đối với cừu, 04 tháng đối với dê).

- Đối với lợn: Tiêu hủy bắt buộc toàn bộ số lợn mắc bệnh trong ổ dịch với triệu chứng lâm sàng điển hình để giảm thiểu nguy cơ lây lan dịch, cách ly lợn khỏe mạnh trong cùng đàn với lợn mắc bệnh để theo dõi.

- Đối với vùng, cơ sở đã được công nhận an toàn dịch bệnh LMLM, thực hiện tiêu hủy hoặc giết mổ bắt buộc gia súc mắc bệnh LMLM và xử lý ổ dịch theo quy định.

Việc xử lý gia súc mắc bệnh phải được thực hiện ngay khi có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh LMLM hoặc được cơ quan quản lý chuyên ngành thú y địa phương kiểm tra, xác minh và kết luận gia súc bị mắc bệnh LMLM.

Việc xử lý gia súc mắc bệnh theo hướng dẫn tại Phụ lục 06 được ban hành kèm theo Thông tư này.